Informacje ogólne W produkcji ogrodniczej największe znaczenie mają obecnie mieszańce zaliczane do dwóch grup: pelargonii rabatowych ( Pelargonium x hortorum) oraz pelargonii bluszczolistnych (Pelargonium peltatum). Spośród licznych, spotykanych na świecie gatunków z rodzaju Pelargonium oraz Geranium właśnie wymienione mieszańce zrobiły prawdziwą karierę. Trudno dzisiaj jednoznacznie określić jakie gatunki brały udział w powstawaniu obecnych odmian, pewnym pozostaje jednak, że wszystkie one zachowały w mniejszym lub większym stopniu właściwe swoim przodkom cechy bliskie sukulentom. Odporność na wysokie temperatury, duża tolerancja w stosunku do niskiej wilgotności podłoża i powietrza, szybki powrót do pełnej dekoracyjności po okresach suszy, łatwa pielęgnacja to główne cechy, które powodują, że pelargonie są najchętniej kupowanymi i sadzonymi roślinami balkonowymi. Po okresach fascynacji innymi gatunkami, szczególnie surfinią, pelargonia ponownie zwiększa swój udział w rynku. Znajomość opisanych cechy, decydujących o znaczeniu pelargonii jako roślin do letnich nasadzeń na niewiele się przyda w gospodarstwach produkcyjnych. Aktualne pozostaje wyłącznie zalecenie : lepiej pelargonie przesuszyć niż przelać !Celem każdego ogrodnika powinno być takie planowanie i organizowanie produkcji by czas uprawy był możliwie jak najkrótszy. Długa i mroźna zima 2004/2005 roku pokazała w sposób wyraźny, że każdy dzień ogrzewania cieplarni ma poważny wpływ na całkowitą rentowność produkcji. Skrócenie czasu uprawy o kilka dni, przy odpowiednim doborze odmian nie ma istotnego znaczenia dla jakości produkcji, ma jednak wpływ na koszty jej prowadzenia. Zaoszczędzenie chociaż jednego dnia ogrzewania to wzrost rentowności. Niezmiennie ważne pozostaje dla większości ogrodników pytanie: kiedy rozpoczynać produkcję ? Czy chęć pozyskania części sadzonek we własnym gospodarstwie jest ekonomicznie uzasadniona ? Doświadczenie naszych zachodnich sąsiadów Niemców i Holendrów pokazuje, że nie ! Amerykanie natomiast radzą: Rób to co potrafisz najlepiej resztę kupuj ! Osobista energia producenta i ta uzyskiwana z kotłowni powinny być skierowane wyłącznie na optymalne poprowadzenie uprawy i sprzedaż ! Planowanie produkcji Zasadnicze cechy pelargonii mające wpływ na planowanie produkcji to: wczesność odmiany i siła wzrostu. Wczesność definiowana jest jako czas od posadzenia ukorzenionej sadzonki do kwitnienia. Kwitnieniem określamy moment w którym przynajmniej jeden kwiatostan na roślinie jest rozwinięty, a kwiaty w pełni wybarwione. W danej odmianie większa część roślin zakwita równocześnie. Dla odmian wczesnych wystarczy 6 do 8 tygodni uprawy by uzyskać materiał handlowy, dla średniowczesnych 9 do12 tygodni, późne potrzebują ponad 12 tygodni. Przy planowaniu produkcji należy pamiętać, że im bliżej wiosny tym czas uprawy staje się krótszy. Średniowczesna odmiana posadzona w 2 tygodniu roku będzie potrzebowała ponad 12 tygodni do kwitnienia. Ta sama odmiana zadoniczkowana w tygodniu 10 ( początek marca) gotowa będzie do sprzedaży w tygodniu 18 ( koniec kwietnia). Na wczesność wpływ ma także wielkość użytej doniczki. Im większa doniczka tym czas uprawy dłuższy. Rośliny potrzebują w takich sytuacjach więcej czasu na rozbudowę systemu korzeniowego,a wzrost części nadziemnej pozostaje wtedy zahamowany. Każde przycięcie sadzonki wydłuża czas uprawy średnio o 2 tygodnie, nie wpływając znacząco na pokrój roślin pelargonii rabatowych i tylko nieznacznie polepszając pokrój pelargonii bluszczolistnych. Siła wzrostu informuje o docelowej wielkości rośliny handlowej i ma przełożenie na możliwą do zastosowania rozstawę. Odmiany wczesne charakteryzują się zazwyczaj mniejszą siłą wzrostu i nadają się do uprawy w rozstawie 36 do 42 szt./m2. Odmian silnie rosnących na m2 rozstawia się około 20-25 szt. Właściwą dla odmiany wczesność i siłę wzrostu uzyskuje się zachowując opisane warunki uprawy, szczególnie optymalną temperaturę Przygotowanie uprawy Stoły i powierzchnie uprawowe wydezynfekować np. Menno Florades 0,1 % Ziemię do uprawy przeparować Przy uprawie na matach przed rozstawieniem doniczek gruntownie wypłukać i jeśli możliwe wydezynfekować np. Menno Florades 1,5-2,0 % Pelargonia I II III IV V 18-200C Y q 12-13 cm 160C ¥ â 160C â € 19-200C Y q12cm 160C ¥ â 160C € 19-200C Y q 11-12cm 160C â € 19-200C Y q 10cm 160C € q - doniczki, Y - sadzonki, ¥ - cięcie, â - skarlanie chemiczne, € - kwitnienie/sprzedaż Substrat i nawożenie Wskazane są gotowe substraty na bazie torfu wysokiego. Przy samodzielnym przygotowaniu substratów należy zwracać uwagę by na początku uprawy zawartości składników pokarmowych w 1 dm3 były na poziomie ok. -150 mg N -100 mg P2O5 -100 mg K20 -50 mg MgO. Zawartość glinki od 15-35 % gwarantuje obecność kompleksu sorpcyjnego i ułatwia uprawę Często spotykanym błędem uprawowym jest stosowanie zbyt ciężkich podłoży i mieszanin ziemi zawierających dużo części mineralnych. Uprawa w takich podłożach jest kłopotliwa, rośliny często chorują i rzadko osiągają pełnię walorów dekoracyjnych. pH na poziomie 5,5 do 6,2 7-10 dni po posadzeniu rozpocząć nawożenie najlepiej z każdym podlewaniem ( fertygacja) dając 0,1-0,15 % roztwór wieloskładnikowego nawozu o równych proporcjach. Od pokazania się paków do końca uprawy zwiększyć lekko zawartość K Po otrzymaniu sadzonek jeżeli doszło do przesuszenia bryłki korzeniowej przed posadzeniem należy ją dobrze namoczyć Uszczykiwanie Pelargonie Red Fox są z natury zwarte i niskie oraz dobrze się krzewią W wielu zakładach pelargonie bluszczolistne są regularnie uszczykiwane ( poza odm. Decora) Uszczykuje się zazwyczaj 14 –21 dni po sadzeniu. Po połowie marca nie należy już uszczykiwać. Temperatury Pelargonie tolerują szeroki zakres temperatur. Istnieje jednak zakres optymalny, przy którym wzrost jest najszybszy, a rośliny zachowują właściwy pokrój. Najszybsze ukorzenianie roślin przebiega w temperaturze 18 – 20 °C Przez większą część uprawy temperatura średnia dnia powinna wynosić 16 °C Szybki wzrost i przyspieszenie uprawy można uzyskać przez kombinację wysokiej temperatury dnia i niskiej nocy np. 20/12 lub 18/14 °C. Takie traktowanie przyspiesza wzrost i zwiększa obfitość kwitnienia bez wpływu na jego wczesność. Światło Pelargonie należą do roślin reagujących na sumę naświetlenia. Wzrost i kwitnienie nabierają znacznego przyspieszenia przy silnym nasłonecznieniu wiosną . Należy zwrócić uwagę by dopasować pozostałe czynniki uprawowe do ( nawożenie i temperaturę ) do rosnącego nasłonecznienia. Pelargonie rozpoczynają asymilację przy 2000 lux. Optymalne nasłonecznienie to 28 000 lux. Natężenie powyżej 35 000 lux zaczyna oddziaływać lekko negatywnie. Powyżej 50 000 lux wskazane jest także pelargonie cieniować Uzyskanie właściwego pokroju roślin, wstrzymanie zbyt silnego wyrastania pędów (wybiegania roślin) wymaga stosowania zabiegów retardowania. Odpowiednio przeprowadzone skarlanie hamuje wzrost międzywęźli bez negatywnego wpływu na krzewienie i czas zakwitania. Powoduje , że rośliny w czasie niezbędnym do zakwitnięcia zachowują właściwe proporcje, pozostają zwarte w efekcie łatwiejsze do transportu i sprzedaży. W zależności od pory roku i odmiany retarduje się P. zonale 2- 4 razy , a peltatum 4-6 razy stężeniem 0,15 % w odstępach 14 dniowych. VDP i Decora można traktować stężeniem 0,25 % lub częściej niższym stężeniem. Retardowanie Działanie retardantów jest okresowe i ustępuje po posadzeniu w miejscu docelowym u konsumenta. W uprawie pelargonii zastosowanie ma prawie wyłącznie CCC Z reguły stosuje się CCC w formie oprysku . Nieliczne zakłady stosują podlewanie , głównie na silnie rosnących odmianach z grupy VDP Stosując CCC należy się liczyć z niebezpieczeństwem wystąpienia na liściach żółtych obwódek wokół brzegu blaszki. Nie są one niebezpieczne dla rośliny, przy niewielkim nasileniu często same ustępują, niestety przez konsumentów odbierane są źle, zazwyczaj jako objawy choroby. Niebezpieczeństwo występowania żółtych brzegów na liściach można zmniejszyć stosując opryski 0,1 % co tydzień Retardować tylko rośliny dobrze podlane i po zabiegu cieniować. -Bryła korzeniowa musi być normalne podlana -Rośliny muszą być dobrze przekorzenione. -Temperatura przez 24 godziny po oprysku powinna wynosić 15 °C -CCC należy stosować tylko w godzinach porannych . temperatura blaszki liściowej jest wtedy o kilka stopni niższa i niebezpieczeństwo wystąpienia żółtych brzegów liści jest mniejsze. -Podobne efekty przynosi cieniowanie szklarni po zastosowaniu CCC -By ograniczyć uszkodzenia pąków stosowanie CCC zaleca się do chwili pokazania się zawiązków kwiatostanów