Żelazo w roślinie

Dokarmianie roślin to jeden z podstawowych elementów produkcji. Dobry bilans mikro, makro i mesoelementów, przy optymalnych dla gatunku warunkach, gwarantuje udane plony. Jednym z ważniejszych mikroelementów pobieranych przez roślinę jest żelazo.

Funkcja żelaza w roślinie:
  • wchodzi w skład cząsteczki chlorofilu
  • bierze udział w produkcji protein
Objawy niedoboru:
  • chloroza pojawiająca się na najmłodszych liściach
  • duży deficyt Fe powoduje zamieranie wierzchołków wzrostu
  • Fe jest pierwiastkiem, który nie przemieszcza się w roślinie, dlatego nie ma możliwości rekompensowania niedoborów z starszych części rośliny
Wśród roślin, wyróżnić możemy te bardziej i mniej wrażliwe na niedobory żelaza. Do bardzo wrażliwych zaliczamy między innymi petunie, Hamamelis, jaśmin, rododendrony.

Przyczyny niedoborów:
  • Wyczerpanie się zapasów żelaza w podłożu
  • Uwstecznianie się żelaza i przechodzi w formy nieprzyswajalne dla roślin na skutek reakcji z fosforanami lub węglanami np.: po wapnowaniu
  • Przy zbyt wysokim pH(powstaje wodorotlenek żelazowy, który wytrąca się w postaci związków nierozpuszczalnych w wodzie. UWAGA! Podczas dokarmiania poprzez fertygację, może powodować zatykanie się kapilar!). Im wyższe zakwaszenie podłoża, tym lepsza jest dostępność składnika dla roślin
  • Na spadek pobierania żelaza ma wpływ brak światła i tlenu w strefie korzeniowej
Nawozy żelazowe:
W skład nawozów żelazowych wchodzi przede wszystkim siarczan żelaza dwuwartościowego lub schelatowane formy żelaza. Chelaty żelazowe to związki chemiczne tworzące specyficzne wiązania z kationami metali.
  • Są dobrze rozpuszczalne w wodzie
  • Mają niską stałą dysocjacji
  • Chronią żelazo przed uwstecznieniem w środowisku korzeniowym
  • Żelazo uwalnia się z połączenia z chelatem, dopiero w komórkach roślinnych
W skład chelatu wchodzi od 6-13 % Fe oraz jony towarzyszące (NH4+ amonowy, SO4- siarczanowy, Na+ sodowy.)
Dawki zapobiegawcze: 1g/m2
Przy średnim niedoborze: 5g/m2
Przy dużym niedoborze: 10g/m2
W stężeniu 0,25%(2,5g/litr wody)

Dokarmianie dolistne chelatami żelazowymi w stężeniu 0,1-0,2% powoduje, że chloroza zanika w ciągu zaledwie 7-10 dni. Przy zakupie produktu zawierającego chelaty żelazowe, należy zwrócić uwagę na to, jaki związek wchodzi w skład tego nawozu. O wyborze decyduje odczyn podłoża czy gleby. Wśród chelatów wyróżniamy:
  • EDTA- gdy pH jest niższe od 6,0
  • DTPA- gdy pH jest między 6,0-7,0
  • HEDTA- gdy pH jest między 6,0-7,0
  • EDDHA, EDDHMA- gdy pH jest powyżej 7,0
Wszystkie kompleksy żelaza są aktywne przy niskim pH, dlatego można z powodzeniem stosować EDDHA przy pH 5,5 ale należy pamiętać, że jest ono dużo droższe niż EDTA. Jeśli jednak zdarzy się sytuacja odwrotna i EDTA czy DTPA wykorzystywane będzie powyżej zalecanej granicy, to Fe ulegnie uwstecznieniu.